O programie

Gala I edycji Programu Mistrz Mowy Polskiej
Gala I edycji Programu Mistrz Mowy Polskiej

Program Mistrz Mowy Polskiej powstał w grudniu 2000 roku z inicjatywy Magazynu Konsumenta Solidna Firma. Twórcą koncepcji Programu był Bogdan Chojna – autor wielu istniejących do tej pory Programów, akcji społecznych i konkursów gospodarczych, jak choćby – znanego powszechnie – „Teraz Polska”. Mimo tragicznej śmierci jego twórcy w lutym 2005 roku, Program Mistrz Mowy Polskiej przetrwał do dziś, a kolejne lata jego realizacji potwierdzają nie tylko celowość organizowania tego typu przedsięwzięć, lecz także wykazują, że istnieje duże zainteresowanie nim ze strony instytucji oraz osób i środowisk opiniotwórczych, w tym także mediów.

Program zaistniał w polskiej rzeczywistości i jego dotychczasowych osiągnięć nie można zaprzepaścić. Formuła Programu opiera się na wyborze osób – znanych nie tylko w skali ogólnopolskiej czy światowej, lecz również w mniejszych społecznościach lokalnych – które, według powszechnie uznanych kanonów, zasługują na miano Mistrzów Mowy Polskiej. Wyboru dokonuje grono ekspertów złożone z wybitnych językoznawców, literaturoznawców i socjologów języka. Obecnie skład Jury tworzą prof.prof.: Halina Zgółkowa, Marek Ziółkowski, Jan Mazur, Bolesław Faron,  Adam Bednarek, Marian Kisiel oraz Jolanta Tambor. Swojego laureata wybierają także czytelnicy, internauci i widzowie w ogólnopolskim plebiscycie Vox Populi.

W dotychczasowych edycjach do konkursu zgłoszono ponad 1000 kandydatów, a laureatami zostało blisko 70 osób. Oprócz tytułu Mistrza Mowy Polskiej laureaci zdobyli także tytuły: Mistrza Mownego, Mistrza Rozmowy oraz Mistrza Rozmowy o Mowie. Specjalnym wyróżnieniem Jury jest Wawrzyn Mowy Polskiej. Do zacnego grona zdobywców tej prestiżowej nagrody należą: Irena Kwiatkowska, Danuta Michałowska, Anna Polony, Danuta Szaflarska, Władysław Bartoszewski, abp Tadeusz Gocłowski, Ryszard Kaczorowski, Jan Ptaszyn Wróblewski, Janusz Tazbir oraz Wiktor Zin.

W 2011 roku została powołana do życia nowa kategoria w plebiscycie – Kuźnia Mistrzów Mowy Polskiej. To wyróżnienie przyznawane jest przez członków Akademii Mistrzów Mowy Polskiej, skupiającej laureatów poprzednich edycji Programu. Tytuł jest nadawany inicjatywom, placówkom lub instytucjom życia publicznego które pielęgnują, kultywują i promują najlepsze wzorce polszczyzny. Laureatami tej nagrody są m.in. : Teatr Polskiego Radia, IV Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki w Krakowie,  kampania społeczna „Cała Polska czyta dzieciom” ,  Centrum Kultury Polskiej na Litwie im. Stanisława Moniuszki,  „Jedynka dzieciom”, audycja Programu 1 Polskiego Radia. W roku 2013 po raz pierwszy wręczono Złoty Laur Akademii Mistrzów Mowy Polskiej – laureatem został prof. Lech Ludorowski z Lublina, a w roku 2014 nagrodę odebrał prof. Kazimierz Nowosielski z Gdańska.

Pierwsza Gala Finałowa  Programu odbyła się 30 maja 2001 roku w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego, następne odbywały się na scenie Teatru Polskiego w Warszawie (czterokrotnie), Filharmonii Łódzkiej im. Artura Rubinsteina, Sali Premierowej Multikina Złote Tarasy w Warszawie, Teatru Nowego w Poznaniu, Opery Nova w Bydgoszczy, ponownie Studia Koncertowego Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie, Dworu Artusa w Gdańsku, Dworu Artusa w Toruniu, Teatru Starego w Lublinie oraz Teatru Miejskiego w Gdyni. Podczas tych uroczystości można było nie tylko posłuchać najczystszej, wzorcowej polszczyzny – pięknych, mądrych, a nie rzadko bardzo zabawnych wypowiedzi – w wykonaniu Nominowanych, Mistrzów i Jurorów, lecz także obejrzeć fragmenty spektakli, m. in.: Snu Nocy Letniej, Teatrzyku Zielona Gęś czy Balladyny. Inauguracją II edycji były Mistrzostwa Polski w Składaniu Życzeń Świątecznych i Noworocznych. Ta nieco zabawna formuła była okazją do corocznych spotkań wigilijnych organizowanych w ramach Ogólnopolskiego Programu Mistrz Mowy Polskiej. W spotkaniach udział brali jurorzy, nominaci i laureaci konkursu na najlepiej mówiących Polaków: m. in.: Hanka Bielicka, Stefania Grodzieńska, Artur Andrus, Marcin Wolski, Krzysztof Zanussi, Bohdan Tomaszewski. Niejednokrotnie w konkursowe szranki stawali również cudzoziemcy – ambasadorzy, artyści, przedstawiciele świata biznesu, którzy doskonale opanowali nasz piękny, lecz trudny język.

Historia Programu toczy się dalej…